ABD, 301. Madde kapsamında Çin, AB ve Meksika için ticaret soruşturması başlattı

ABD yönetimi, Yüksek Mahkeme’nin Başkan Donald Trump’ın acil ekonomik yetkiler kapsamında uyguladığı gümrük vergilerini geçersiz saymasının ardından yeni bir ticaret hamlesi başlattı. ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. Maddesi kapsamında Çin, Avrupa Birliği, Meksika ve Asya’daki bazı ticaret ortaklarının üretim ve ticaret uygulamalarına yönelik kapsamlı soruşturmalar başlattığını duyurdu.

ABD Yüksek Mahkemesi 20 Şubat 2026 tarihinde 6’ya karşı 3 oyla verdiği kararda, Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’nın (IEEPA) başkana tek taraflı gümrük vergisi uygulama yetkisi vermediğine hükmetmişti. Karar, özellikle Çin, Kanada ve Meksika’ya yönelik bazı gümrük vergilerini hukuki dayanak açısından geçersiz hale getirirken, yönetimi alternatif ticaret araçları aramaya yöneltti.

Yeni başlatılan 301. Madde soruşturmaları, ABD’nin ticaret ortaklarının “haksız veya ayrımcı ticaret uygulamalarını” incelemek için kullanılan en güçlü araçlardan biri olarak biliniyor. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, soruşturmaların üretimde aşırı kapasite ve ABD sanayisine zarar verdiği değerlendirilen uygulamaları hedef aldığını belirtti. İncelemelerin sonucuna bağlı olarak Washington yönetimi yeni gümrük vergileri veya ticari kısıtlamalar uygulayabilecek.

Soruşturmaların Avrupa Birliği, Çin, Hindistan, Japonya, Güney Kore, Vietnam, Tayland ve Meksika dahil yaklaşık 16 büyük ticaret ortağını kapsadığı belirtiliyor. Analistler, bu sürecin 2018–2019 dönemindeki ABD–Çin ticaret gerilimine benzer şekilde küresel tedarik zincirlerinde yeni dalgalanmalara yol açabileceği ve uluslararası ticarette belirsizliği artırabileceği görüşünde.