AB Big Tech cezaları 2 yılda 7 milyar doları aştı, Trump sert tepki

Avrupa Komisyonu’nun son kararlarıyla Google, Apple ve Meta başta olmak üzere ABD merkezli teknoloji şirketlerine ilişkin uygulanan yaptırımlar iki yılda dikkat çeken tutarlara ulaştı ve transatlantik ilişkilerde yeni bir gerilim dalgası yarattı. Avrupa’nın rekabet otoritesi reklam teknolojileri, uygulama mağazası kuralları ve DMA (Dijital Pazarlar Yasası) ihlalleri nedeniyle milyar euroluk cezalar verdi, bu adımlar Washington cephesinde sert karşılık çağrılarına neden oldu.

Kararların somut noktaları arasında Google’a reklam teknolojilerinde “kendi hizmetlerini kayırma” gerekçesiyle verilen 2,95 milyar euroluk ceza öne çıkıyor; Komisyon ayrıca şirketten uygulama içi reklam ekosisteminde yapısal veya işleyişsel düzeltmeler talep etti. Aynı dönemde Dijital Pazarlar Yasası kapsamında Apple’a 500 milyon euro, Meta’ya 200 milyon euro tutarında ilk cezalar verildi; AB yetkilileri ihlalin büyüklüğüne göre ek yaptırımlar uygulayabileceklerini belirtiyor.

Bu yaptırımlar piyasalar ve sektör üzerinde doğrudan maliyet ve operasyonel riskler yaratıyor; reklam gelirleri, uygulama geliştirici gelirleri ve platformların Avrupa’daki iş modelleri yeniden değerlendiriliyor. Hukuki süreçlerin uzaması, şirketlerin Avrupa gelirlerine yönelik belirsizliği artırırken yatırımcılar kısa vadede düzenleyici risk primi eklemeye başladı. Öte yandan AB kararlarının boyutu ve sıklığı, teknoloji sektöründe rekabet ve veri politikalarına ilişkin daha geniş bir fiyatlama ve uyum maliyeti dalgası anlamına geliyor.

Bu gelişmelerin bağlamında Washington yönetimi adımların “ayrımcı” olduğunu iddia ederek karşı önlemlerle tehdit etti; Beyaz Saray ve bazı üst düzey yetkililer Avrupa uygulamalarının Amerikan yatırımlarını ve işlerini olumsuz etkilediğini savunuyor. Politik gerilim, ticaret ilişkilerine de yansıyabilecek nitelikte; bazı yorumcular AB’nin düzenlemelerinin ekonomik egemenlik ve veri güvenliği hedefleriyle örtüştüğünü, ancak hukuk ve dış politika dengesi açısından risk taşıdığını vurguluyor.

Analistler, kısa vadede şirketlerin itiraz ve temyiz süreçlerine odaklanacağını, orta vadede ise uyum maliyetleri ve iş modelinde değişikliklerin hissedilir olacağını belirtiyor. Piyasa gözlemcileri, Avrupa’daki düzenleyici cephenin sıkı takibinin devam edeceğini ve bunun global teknoloji dengelerini, tedarik zincirini ve reklam pazarını yeniden şekillendirebileceğini öngörüyor; yatırımcılar için ana soru, düzenleyici risklerin kalıcı etki mi yoksa geçici maliyet mi olduğudur.